Viêm da thể tạng và dị ứng thực phẩm: Đâu là mối liên hệ?

T6, 15/05/2015 - 11:45
atopic dermatitis and food allergy

Tuyet A. Nguyen, BS and Lawrence F. Eichenfield, MD

Rady Children’s Hospital, San Diego

  1. Dị ứng thực phẩm là gì?

· Dị ứng thực phẩm được định nghĩa là một số tác động trên sức khỏe xảy ra lặp đi lặp lại khi phơi nhiễm một loại thực phẩm đã biết, do một đáp ứng miễn dịch của cơ thể.

· Test dị ứng dương tính không đồng nghĩa với việc bị dị ứng. Đôi khi test vẫn dương tính, nhưng không có phản ứng nào xảy ra khi thức ăn vào cơ thể. Điều này có thể khiến cho việc chẩn đoán dị ứng thực phẩm trở nên khó khăn.

  1. Dị ứng thực phẩm biểu hiện như thế nào

Dị ứng thực phẩm có thể dẫn tới:

  •  Sốc phản vệ
  •  Da: đỏ, ngứa, mề đay, phù, phát ban
  •  Hô hấp: nghẹt mũi, chảy nước mũi, hắt hơi, khan tiếng, ho, tức ngực, hơi thở ngắn, khò khè
  •  Tiêu hóa: phù môi, lưỡi, vòm miệng, buồn nôn, đau bụng, trào ngược, ói mửa, tiêu chảy, tiêu ra máu
  •  Tim mạch: tăng nhịp tim, hạ huyết áp, choáng váng, ngất, mất ý thức
  1. Nguy cơ hình thành dị ứng thực phẩm nếu trẻ bị viêm da thể tạng?

  • Trẻ bị viêm da thể tạng có nguy cơ lớn hình thành dị ứng thực phẩm. Trên toàn bộ dân số, nguy cơ dị ứng thức ăn là 1-3%. Ở trẻ em bị viêm da thể tạng, nguy cơ dị ứng thực phẩm là 10-20% đối với viêm da thể tạng nhẹ đến trung bình và tới 40% đối với viêm da thể tạng nặng.
  1. Dị ứng thực phẩm có làm cho viêm da thể nạng trầm trọng thêm hay không? Làm thế nào để biết dị ứng thực phẩm là yếu tố kích phát?

Dị ứng thực phẩm đôi khi có thể gây ra những cơn kịch phát hoặc làm trầm trọng hơn các triệu chứng của viêm da thể tạng.

Dị ứng thực phẩm ở trẻ bị viêm da thể tạng có thể biểu hiện cùng với:

  • Các phản ứng tức thời như sốc phản vệ, mày đay, đỏ da, ngứa, hoặc phù (các triệu chứng tiêu hóa, hô hấp, hoặc tim mạch) nhưng không làm trầm trọng thêm viêm da thể tạng.
  • Ngứa da do ăn một số thực phẩm dẫn đến gãi và làm nặng thêm viêm da thể tạng.
  • Những phản ứng muộn biểu hiện như một sự trầm trọng thêm viêm da thể tạng xảy ra từ 6-48 sau khi ăn thực phẩm.
  1. Có nên đi làm test dị ứng thực phẩm không?

  • Hiện tại, Viện Dị ứng và bệnh truyền nhiễm quốc gia (National Institute of Allergy and Infectious Diseases-NIAID) khuyến cáo nên tiến hành tầm soát ở những trẻ em bị viêm da thể tạng nếu:

(1) Viêm da thể tạng trên nền phản ứng với thực phẩm dương tính hoặc tiêu thụ thực phẩm HOẶC

(2) Viêm da thể tạng nặng không đáp ứng điều trị

  1. Chẩn đoán dị ứng thực phẩm như thế nào

Chẩn đoán dị ứng thực phẩm LUÔN bao gồm:

  • Toàn bộ tiền sử (bao gồm, chế độ ăn, tiền sử mày đay, triệu chứng hô hấp, tiêu hóa, hoặc sốc phản vệ khi phơi nhiễmhoặc tiêu thụ thực phẩm)
  • Khám thực thể

Chẩn đoán dị ứng thực phẩm CÓ THỂ bao gồm:

  • Test dị ứng (test lẩy da hoặc xét nghiệm IgE dị ứng nguyên thực phẩm đặc hiệu)
  • Oral food challenges (ăn thử thực phẩm) có theo dõi y tế
  • Chế độ ăn loại bỏ thực phẩm nghi ngờ
  1. Kiểm soát dị ứng thực phẩm và viêm da thể tạng như thế nào?

Dị ứng thực phẩm có thể có hoặc không làm trầm trọng viêm da thể tạng.

Nguyên tắc điều trị ở trẻ bị viêm da thể tạng có dị ứng thực phẩm nhìn chung cũng giống như khi không bị dị ứng thực phẩm, liệu pháp trên da luôn là các tiếp cận sơ khởi, tập trung vào:

  • (1) Duy trì chăm sóc da

  • (2) Thuốc kháng viêm tại chỗ

  • (3) Kiểm soát ngứa

  • (4) Kiểm soát những yếu tố lây nhiễm kích phát